Bu yazıda
Mağazadan üzük alanda bir qiymət ödəyirsiniz, bir müddət sonra həmin üzüyü satmaq istəyəndə isə aşağı təklif alırsınız. Bu, çox adamı təəccübləndirir: "qızıl eynidir, qiymət niyə fərqlidir?" Bu yazıda alış və satış qiymətinin nə demək olduğunu, fərqin səbəblərini və "lom" anlayışını izah edirik.
"Alış" və "satış" kimin nöqteyi-nəzərindən?
Bu sözlər mağazanın tərəfindən deyilir və çox vaxt çaşdırır:
- Satış qiyməti: mağazanın qızılı sizə satdığı qiymətdir. Bu, qızıl məmulatı almaq üçün ödədiyiniz məbləğdir.
- Alış qiyməti: mağazanın qızılı sizdən aldığı qiymətdir. Bu, qızılı satanda aldığınız məbləğdir.
Mağaza sizdən aldığı qızılı daha yüksək qiymətə sata bilməlidir, ona görə alış qiyməti həmişə satış qiymətindən aşağı olur. Bu fərq çox bazarlarda adi haldır və təkcə qızıla aid deyil.
Canlı xammal qiyməti üçün Qızıl qiyməti səhifəsinə baxın. Bu yazı həmin gündəlik rəqəmləri təkrarlamır, onların niyə fərqli olduğunu izah edir.
Fərqin əsas səbəbləri
1. İşçilik haqqı geri qaytarılmır
Mağazadan bitmiş üzük alanda qiymətə işçilik daxildir: zərgərin əməyi, dizayn və istehsal. Satanda isə alıcı bu işçiliyi geri ödəmir, çünki ona qızılın çəkisi və əyarı lazımdır. Modeli nə qədər mürəkkəb idisə, fərq bir o qədər böyük ola bilər. İşçilik haqqının necə hesablandığını Qızıl qiyməti necə hesablanır yazısında izah etmişik.
2. Daş ayrıca qiymətləndirilir
Daşlı məmulatda qızıl və daş ayrı-ayrı qiymətləndirilir. Çox vaxt kiçik daşlar yalnız qızıl hissənin dəyərinə daxil edilmir. Alıcı daşı sonra satmaq və ya istifadə etmək məcburiyyətində qalmaq istəmir.
3. Yoxlama və əyarlama xərci
Alıcı sizin təqdim etdiyiniz qızılı yoxlamalı, çəkməli, bəzən də əyarını müəyyən etməlidir. Bu iş vaxt və əmək tələb edir; xərc qiymətə yansıyır.
4. Bazar riski
Qızıl qiyməti gün ərzində dəyişir. Alıcı qızılı aldıqdan sonra onu daha ucuza sata bilər. Bu riskin payı alış qiymətinə daxil edilir.
5. Mağazanın marjası
Mağaza icarə, işçi heyəti, təhlükəsizlik və s. xərclər çəkir və qazanc əldə etməlidir. Bu marja alış və satış qiymətləri arasındakı fərqin bir hissəsini təşkil edir.
"Lom" nədir?
"Lom" adətən köhnə, sınıq, ezilmiş və ya artıq taxılmayan qızıl məmulata deyilir. Bu qızıl çox vaxt model kimi yox, çəkisinə və əyarına görə qiymətləndirilir və sonra yenidən əridilərək yeni məmulat üçün istifadə olunur. Ona görə "lom qiyməti" adətən xalis qızıl çəkisinə görə hesablanır.
Lom qiyməti necə təyin olunur?
Sadə məntiq belədir:
- Məmulatın çəkisi tərəzidə ölçülür.
- Əyarı müəyyən edilir (damğa və ya yoxlama ilə).
- Xalis qızıl çəkisi hesablanır: çəki × əyar nisbəti (məsələn, 585 üçün 0,585).
- Bu çəki həmin günün qiyməti ilə qiymətləndirilir, alıcı öz xərcini və marjasını çıxır.
Məsələn, 5 qram 585 əyar sınıq zəncir xalis 5 × 0,585 = 2,925 qram saf qızıl deməkdir. Son məbləği alıcı müəyyən edir və o, qızıl qiymətindən aşağı ola bilər.
Köhnə qızılın dəyərini təxmini hesablamaq üçün Qızıl satmaq səhifəsindən istifadə edə bilərsiniz.
Ayrı-ayrı hallarda alış və satış fərqi
Sadə, yüngül zəncir. İşçilik az olduğundan fərq daha kiçik ola bilər.
Mürəkkəb, daşlı və xüsusi dizaynlı məmulat. İşçilik və daş qiyməti yüksəkdir, ona görə satış qiyməti ilə alış qiyməti arasındakı fərq böyük olur.
Qızıl pul və külçə. Burada işçilik haqqı azdır, ona görə alış və satış arasındakı fərq adətən zinət əşyası ilə müqayisədə kiçik olur. Lakin burada da fərq mövcuddur və alıcıdan alıcıya dəyişir. Qızıl pulları bu kateqoriyada görə bilərsiniz. Bu yazı investisiya məsləhəti deyil.
Fərqi azaltmaq olarmı?
Tam aradan qaldırmaq mümkün deyil, amma bəzi addımlar faydalıdır:
- satmazdan əvvəl əyarı və çəkini dəqiq bilin;
- bir neçə yerdə qiymət soruşun;
- qiymətin hansı günün qızıl qiymətinə və hansı əyara əsaslandığını soruşun;
- sadə və yüngül məmulatları alanda gələcək satışı da düşünün; mürəkkəb dizaynda alış zamanı ödədiyiniz işçilik satışda geri qayıtmır;
- satış üçün hazırlıq siyahısından istifadə edin: Qızılı satmazdan əvvəl nələri bilməli.
Lombard və kredit mövzusu
Qızılı satmaq əvəzinə girov qoymaq da mümkündür. Bu halda alış və satış fərqi yerinə faiz və müddət məsələsi gəlir. Bankların və lombardların qızıl girovu ilə kredit şərtlərini Lombard və bank faizləri səhifəsində, ümumi izahı isə Qızıl girovlu kredit və lombard krediti yazısında oxuya bilərsiniz.
Nümunə ilə: eyni üzük alanda və satanda
Tutaq ki, mağazadan 3 qram, 585 əyar üzük aldınız. Ödədiyiniz qiymət belə hissələrdən ibarətdir: qızıl hissəsi (3 × (585 əyar üçün 1 qramın həmin günkü qiyməti)), işçilik və mağaza marjası. Bir müddət sonra həmin üzüyü satmaq istəyirsiniz. Alıcı yalnız qızıl hissəsinə, yəni 3 × 0,585 = 1,755 qram saf qızılın həmin günkü dəyərinə baxır, işçilik və marjanı ödəmir və öz xərcini çıxır. Nəticədə aldığınız məbləğ ödədiyinizdən az olur. Bu, alıcının sizi aldatması demək deyil; qiymətin quruluşundan irəli gələn adi haldır.
Alarkən satışı düşünmək
Qızıl alanda gələcəkdə satmaq ehtimalınız varsa, bunu nəzərə alın. Sadə, yüngül məmulatlarda işçilik az olur və alış-satış fərqi də adətən kiçik olur. Mürəkkəb dizaynlı və daşlı məmulatlarda fərq daha böyükdür. Sevdiyiniz və taxmaq üçün aldığınız zinət əşyasında bu, problem deyil; amma məqsəd daha çox qızılı saxlamaqdırsa, işçiliyi az olan məmulat və ya qızıl pul daha uyğun ola bilər. Burada konkret maliyyə məsləhəti vermirik, yalnız qiymətin məntiqini izah edirik.
Bu yazını hansı səhifələrlə birgə oxumalı?
Qızılın ümumi qiymət məntiqi üçün Qızıl qiyməti necə hesablanır, satış hazırlığı üçün Qızılı satmazdan əvvəl nələri bilməli, əyar fərqi üçün 585, 750, 916 və 999 əyar yazılarına baxın.
Qısa xülasə
- Satış qiyməti: mağazanın sizə sattığı qiymət; işçilik, daş və marja daxildir.
- Alış qiyməti: mağazanın sizdən aldığı qiymət; adətən yalnız çəki və əyara görədir.
- Lom: köhnə və sınıq qızıl; çəki və əyara görə qiymətləndirilir.
- Fərq: aldatma deyil, qiymətin quruluşundandır; ona görə satmazdan əvvəl bir neçə yerdə qiymət soruşun.
Nəticə
Alış və satış qiymətinin fərqi qızıl bazarının təbii hissəsidir. İşçilik haqqı, daş, yoxlama xərci, bazar riski və mağaza marjası bu fərqi yaradır. "Lom" isə köhnə və sınıq qızıldır, adətən xalis qızıl çəkisinə görə qiymətləndirilir. Satmazdan əvvəl əyar və çəkini bilmək, qiyməti bir neçə yerdə soruşmaq və gününün qiymətinə baxmaq ən sadə qoruma yoludur.
Daha ətraflı: Qızıl qiyməti, Qızıl satmaq, bütün məhsullar.
Tez-tez verilən suallar
Satış qiymətinə işçilik, daş, satış xərcləri və marja daxildir. Alış zamanı isə adətən yalnız qızılın çəkisi və əyarı qiymətləndirilir, ona görə alış qiyməti aşağı olur.
Lom adətən köhnə, sınıq və ya təmirsiz qalmış, daha çox çəkisinə və əyarına görə qiymətləndirilən qızıl məmulat və ya qızıl qırıntısıdır. Belə qızıl çox vaxt yenidən əridilir.
Əsasən qızılın xalis çəkisi, əyarı və həmin günün qızıl qiyməti əsasında. Alıcının xərci və marjası da qiymətə təsir edə bilər.
Qızıl və daş ayrıca qiymətləndirilir. Çox vaxt adi daşlar yalnız qızılın çəkisinə daxil edilmir, qiymətli daşlar isə ayrıca dəyərləndirilə bilər.
Tam aradan qaldırmaq olmaz, amma bir neçə yerdə qiymət soruşmaq, əyar və çəkini öncədən bilmək və qiymətin hansı əsasla verildiyini soruşmaq faydalıdır.



